De rol van software in moderne automaatbakken

Wie denkt dat een moderne automatische versnellingsbak uitsluitend mechanisch werkt, heeft het mis. Naast tandwielen, koppelingen en hydraulische componenten speelt elektronica tegenwoordig een belangrijke rol in de werking van vrijwel iedere moderne automaatbak.

Software bepaalt onder andere wanneer de transmissie schakelt, hoe snel dit gebeurt en hoe de versnellingsbak reageert op de rijstijl van de bestuurder. Hiervoor verwerkt de transmissieregeling continu informatie van verschillende sensoren in het voertuig.

Een probleem met het schakelgedrag hoeft daarom niet altijd te betekenen dat de automatische versnellingsbak mechanisch versleten of beschadigd is. Ook een elektronische storing, defecte sensor, foutieve meetwaarde of probleem met de transmissieregeling kan vergelijkbare klachten veroorzaken.

Daarom is een uitgebreide diagnose belangrijk voordat wordt besloten om een automaatbak te repareren of reviseren.

Hoe wordt een moderne automaatbak aangestuurd?

Veel moderne automatische transmissies beschikken over een eigen regelmodule, vaak aangeduid als de TCU of TCM: de Transmission Control Unit of Transmission Control Module.

Deze regelmodule ontvangt tijdens het rijden voortdurend informatie vanuit de auto.

Afhankelijk van het voertuig en het type transmissie kan daarbij onder andere worden gekeken naar:

• gaspedaalstand;
• motortoerental;
• voertuigsnelheid;
• transmissietemperatuur;
• motorbelasting;
• remsignalen;
• geselecteerde rijstand;
• informatie vanuit andere regeleenheden.

De software verwerkt deze gegevens en bepaalt vervolgens welk schakelmoment het beste past bij de situatie.

Wanneer u rustig accelereert, kan de transmissie bijvoorbeeld eerder opschakelen. Bij krachtig accelereren kan de automaat juist langer in een lagere versnelling blijven om meer vermogen beschikbaar te houden.

Dit samenspel tussen elektronica, hydrauliek en mechanica zorgt ervoor dat moderne automatische transmissies comfortabel en efficiënt kunnen functioneren.

Elektronica kan invloed hebben op schakelproblemen

Wanneer een automatische versnellingsbak begint te schokken, vertraagd reageert of onregelmatig schakelt, wordt vaak direct gedacht aan mechanische slijtage.

Dat hoeft echter niet altijd de oorzaak te zijn.

Een sensor die verkeerde informatie doorgeeft, een elektrische storing, een probleem met bedrading of communicatie tussen verschillende regeleenheden kan het schakelgedrag eveneens beïnvloeden.

Mogelijke klachten bij elektronische of regeltechnische problemen zijn bijvoorbeeld:

• schokkerig schakelen;
• vertraagd inschakelen van een versnelling;
• onregelmatige schakelmomenten;
• bepaalde versnellingen worden niet geselecteerd;
• een transmissiestoring op het dashboard;
• de automaat komt in een noodprogramma terecht;
• afwijkend gedrag dat niet continu aanwezig is.

Daarom is het belangrijk om eerst vast te stellen waar de storing daadwerkelijk vandaan komt.

Foutcodes uitlezen bij problemen met de automaat

Bij een moderne automatische versnellingsbak vormt elektronische diagnose een belangrijk onderdeel van het onderzoek.

Met geschikte diagnoseapparatuur kunnen foutcodes en verschillende meetwaarden worden uitgelezen. Deze gegevens kunnen aanwijzingen geven over de oorzaak van het probleem.

Een foutcode vertelt echter niet altijd direct welk onderdeel moet worden vervangen.

Een storing die bijvoorbeeld naar een bepaald onderdeel verwijst, kan in sommige gevallen ook worden veroorzaakt door bedrading, slechte elektrische verbindingen, afwijkende meetwaarden of een probleem elders in het systeem.

Daarom combineert een goede diagnose het uitlezen van elektronische gegevens met technisch onderzoek naar de transmissie.

Software en adaptiewaarden van de automatische transmissie

Moderne automatische transmissies kunnen tijdens het rijden bepaalde waarden aanpassen aan omstandigheden, slijtage en rijgedrag. Deze zogenaamde adaptiewaarden helpen de transmissieregeling om het schakelgedrag aan te sturen.

Bij bepaalde reparaties of werkzaamheden kan het nodig zijn om instellingen opnieuw te controleren, in te leren of te kalibreren.

Welke procedures noodzakelijk zijn, verschilt sterk per automerk, model en type versnellingsbak.

Daarom is specialistische kennis van transmissies en geschikte diagnoseapparatuur belangrijk bij werkzaamheden aan moderne automaatbakken.

Kan een software-update schakelproblemen oplossen?

Bij sommige voertuigen kan een beschikbare software-update onderdeel zijn van de oplossing voor bepaalde transmissieproblemen.

Dit betekent echter niet dat ieder schakelprobleem met software kan worden verholpen.

Wanneer interne onderdelen van de versnellingsbak versleten of beschadigd zijn, kan een software-update deze mechanische slijtage niet herstellen.

Hetzelfde geldt voor problemen met bijvoorbeeld koppelingen, lagers, hydraulische componenten of andere interne onderdelen.

Daarom moet eerst worden vastgesteld of de klacht:

• elektronisch;
• softwarematig;
• hydraulisch;
• mechanisch;

of door een combinatie van meerdere oorzaken wordt veroorzaakt.

Pas daarna kan worden bepaald welke werkzaamheden nodig zijn.

Software en mechanica werken samen

Bij moderne automatische transmissies zijn elektronica en mechanica sterk met elkaar verbonden.

De software kan bijvoorbeeld opdracht geven om een bepaalde versnelling in te schakelen, maar uiteindelijk moeten hydraulische en mechanische componenten deze opdracht correct uitvoeren.

Een elektronische fout kan daardoor klachten veroorzaken die op mechanische slijtage lijken. Andersom kan een mechanisch probleem ervoor zorgen dat de transmissieregeling afwijkingen detecteert en een foutcode opslaat.

Juist daarom is alleen het uitlezen van foutcodes niet voldoende om iedere transmissiestoring betrouwbaar vast te stellen.

Een goede transmissiediagnose kijkt naar het complete systeem.

Wat controleert SHM Transmissie bij een storing?

Bij SHM Transmissie kijken we bij problemen met een moderne automatische versnellingsbak niet alleen naar de mechanische onderdelen.

Afhankelijk van de klacht en het type transmissie kan het onderzoek onder andere bestaan uit:

• uitlezen van foutcodes;
• controleren van actuele meetwaarden;
• beoordelen van het schakelgedrag;
• controleren van elektronische aansturing;
• controleren van transmissieolie;
• zoeken naar lekkages;
• controleren van relevante sensoren en signalen;
• mechanisch onderzoek wanneer dit noodzakelijk is.

Op basis hiervan bepalen we waar de storing waarschijnlijk vandaan komt en welke vervolgstappen nodig zijn.

Hiermee kan worden voorkomen dat direct een complete automaatbak wordt gereviseerd terwijl de oorzaak mogelijk ergens anders ligt.

Wanneer is een automaatbak revisie noodzakelijk?

Wanneer uit de diagnose blijkt dat er sprake is van interne slijtage of mechanische beschadiging, kan reparatie of een volledige automaatbak revisie noodzakelijk zijn.

Bij een revisie wordt de automatische versnellingsbak gedemonteerd en worden de interne onderdelen gecontroleerd op slijtage en beschadigingen.

Onderdelen die niet meer aan de technische eisen voldoen, worden waar nodig vervangen. Vervolgens wordt de transmissie opnieuw opgebouwd, gemonteerd en gecontroleerd.

Bij moderne transmissies kan het daarnaast noodzakelijk zijn om elektronische instellingen, adaptiewaarden of andere transmissieparameters te controleren of opnieuw in te leren.

Zo worden de mechanische en elektronische werking van de transmissie weer goed op elkaar afgestemd.

Specialist in automatische versnellingsbakken

Moderne automatische transmissies vragen om meer dan alleen mechanische kennis. Elektronica, hydrauliek, software en mechanische componenten werken als één systeem samen.

Daarom begint SHM Transmissie bij transmissieproblemen met een goede diagnose.

Pas wanneer duidelijk is waar de klacht vandaan komt, bepalen we of onderhoud, elektronische diagnose, reparatie of een volledige revisie noodzakelijk is.

Heeft uw automaat last van schokken, vertraagd schakelen, foutmeldingen of ander afwijkend gedrag? Laat de transmissie dan tijdig controleren.

SHM Transmissie is gespecialiseerd in diagnose, reparatie en revisie van automatische versnellingsbakken.